Vaäy laø ñaõ boán naêm roài noù khoâng ñöôïc ñi hoïc, ñaõ boán naêm noù phaûi lao löïc ñeå kieám soáng. - caùi tuoåi cuûa noù, ñuùng ra phaûi ñöôïc cha meï thöông yeâu, ñuùng ra phaûi ñöôïc tôùi tröôøng, ñuùng ra phaûi ñöôïc hoàn nhieân nhö luû baïn noù ñeå vui ñuøa vôùi tuoåi thô, chöù ñaâu phaûi moåi ngaøy vôùi töøng taäp veù soá treân tay thang lang heát töøng goùc phoá ñeå nhaän ñöôïc nhöõng caùi laéc ñaàu xua ñuoåi hay nhöõng caâu chöûi ruûa tuïc taèn. Ngöôøi thöông haïi noù thì baûo noù thaät khoâng may.
___ Maø coù leõ noù thaät khoâng may thaät. Luùc tröôùc noù cuõng töøng ñöôïc tôùi tröôøng, cuõng töøng ñöôïc cha meï oâm aáp, cuõng töøng coù nhöõng ngaøy thaùng ñaày aáp tieáng cöôøi... Nhöng thaät khoâng may, töø ngaøy meï noù cheát ñi laøm caû gia ñình noù cheát theo. Cheát töùc töôûi, cheát töø trong ra ngoaøi, cheát töø treân xuoáng döôùi, tinh thaàn cha noù cheát vaø töông lai cuûa noù cuõng cheát luoân. Cha noù chaùn naûn xoay qua ñaïp xích loâ, roài khoâng bieát töø luùc naøo oâng boång ñaâm ra meâ röôïu cheø, huùt saùch. Tieàn ñaïp xích loâ coøn khoâng ñuû cho oâng giaûi côn ghieàn noùi chi ñeán ngaøy hai böõa. Theá laø noù nghæ hoïc ôû nhaø troâng nhaø cho cha noù vì oâng laøm gì ñeå coù tieàn ñoùng hoïc phí cho noù maø ñoøi ñi hoïc. Roài thì moät hoâm cha cuûa noù trao cho noù moät saáp veù soá vaø töø ñoù cuoäc ñôøi noù ñi vaøo moät khuùc reõ khaùc.
___ Nhöõng ngaøy ñaàu laøm quen vôùi töøng con phoá noù ñaõ buoàn khi thaáy nhöõng ñöùa treû cuøng tuoåi hoàn nhieân vui ñuøa. Noù ñaõ boái roái khi ñöùa baïn thaân hoûi: " EÂ Teøo sao maøy khoâng ñi hoïc ?". Hay ngöôïng nguøng khi coù ñöùa mæa mai " UÛa Teøo, maøy laøm ngheà baùn veù soá haû ? Oai quaù heùn!". Coù nhöõng luùc tuûi thaân noù khoùc moät mình. Ñoâi khi noù nghó giaù maø meï noù chöa cheát thì chaéc noù ñaõ ñôû cöïc hôn baây giôø.
___ Hieåu vaø thöông noù nhaát coù leõ chæ coù baø Taùm baùn thuoác laù ôû ñaàu heûm. Noù ñaõ rôi nöôùc maét khi baø xoa ñaàu noù: "Thieät toäi, khoâng hieåu caùi thaèng cha maøy noù nghó sao maø laïi baét maøy nghæ hoïc." Baø giuùp cho noù nhieàu. Khi thì cheùn côm, luùc thì toâ mì, coù khi coøn cho caû thuoác laù ñem veà cho cha noù nöõa. Nghó laïi noù thaáy noù coøn haïnh phuùc hôn caû nhieàu ngöôøi. Thì coù ñaâu xa, ñaùm baïn cuûa noù ñoù. Thaèng Tí thì löôïm ve chai, thaèng Huøng Ñen khoâng cha khoâng meï ñi goõ huû tieáu daïo. Maø toäi nghieäp nhaát phaûi noùi tôùi con Haïnh. Cha noù cheát, meï noù laáy choàng khaùc boû noù cho noäi noù nuoâi. Maø noäi noù giaø caû coù laøm luïng gì ñaâu, laïi coøn nay ñau mai yeáu. Noù thì laïi muø vaøo thöûô nhoû neân chæ bieát aên xin ñeå kieám chuùt gì nuoâi hai baø chaùu. Ñaáy, ôû caùi maõnh ñaát thaønh phoá Hoà Chí Minh naøy, nôi ñöôïc goïi laø vaên minh nhaát nöôùc Vieät Nam, nôi coù nhöõng toøa cao oùc cao ngaát trôøi, nôi coù nhöõng ngöôøi giaøu xaøi tieàn nhö nöôùc, nôi coù nhöõng nhaø haøng sang troïng saëc suïa muøi röôïu taây, laïi cuõng laø nôi maø moãi ngaøy ngöôøi ta choân vuøi khoâng bieát bao nhieàu töông lai cuûa nhöõng theá heä nhö noù. Treân khaép caùc ñöôøng phoá Saøi Goøn, nôi naøo maø khoâng coù nhöõng hình boùng nhö noù, vôùi caùc saáp veù soá treân tay, hay caùi khay nhoû ñöïng daêm ba caây keïo hoaëc vaøi bao thuoác laù, hay caùi lon nhoû ñöïng tieàn vaø caùi thoá baån thæu ñeå ñöïng nhöõng thöùc aên thöøa thaõi. Cuoäc ñôøi cuûa hoï phuï thuoäc vaøo nhöõng thöù ñoù.
______ Moät chieác xe phoùng qua laøm vuõng nöôùc beân ñöôøng baén tung toùe vaøo ngöôøi ñöa noù ra khoûi doøng suy nghó. Ngoaøi trôøi möa vaãn rôi, noù ngao ngaùn nhìn saáp veù soá chæ khoaûng moät nöûa. Toái nay veà khoâng ñuû tieàn cho cha noù theá naøo cuõng bò oâng raày. Noù thaát thieåu ñi vaøo quaùn Nai Vaøng hy voïng baùn theâm ñöôïc vaøi taám nöõa. Moät boùng ngöôøi nhoû thoù ngaõ ñuïng noù khi noù vöøa vaøo quaùn, moät traøng chöûi ruûa daøi leâ theâ. Noù ngöôùc maét nhìn ngöôøi môùi ñuïng noù. Thì ra laø con Haïnh. Noù caàm tay con nhoû keùo ñi, nghe sau löng tieáng baø chuû tru treùo:
___ - Caùi ñoà dô baån... Caùi thöù aên maøy... Caùi thöù coù cha sanh maø khoâng coù meï daïy...
___ Con Haïnh khoùc naác leân. Noù voã veà:
___ - Thoâi boû ñi Haïnh. Maø maøy laøm gì ngöôøi ta ñuoåi maøy vaäy ?
___ Con nhoû ngheïn ngaøo:
___ - Tao chæ coá xin theâm tí ñoà aên cho noäi tao thoâi, saùng giôø coù ñöôïc gì ñaâu. Möa gioù nhö vaày maø noäi tao ñang beänh, khoâng bieát noäi coù sao khoâng.
___ Noùi xong con nhoû oaø leân khoùc. Noù doã daønh:
___ - Maøy laøm gì maø khoùc döû vaäy. Maø noäi maøy beänh maøy mua thuoác cho noäi maøy chöa ?
___ Con nhoû phaân bua:
___ - Tao laøm gì coù tieàn maø mua.
___ Moät yù nghó thoaùng qua trong ñaàu laøm noù ruøng mình. Chôït noù mím moâi vaø duùi nhanh vaøo tay con Haïnh soá tieàn trong tuùi noù.
___ - Maøy caàm soá tieàn naøy mua thuoác cho noäi maøy ñi.
___ Con nhoû ngaäp ngöøng:
___ - Roài maøy laáy tieàn ñaâu ñöa cho cha maøy ? OÅng ñaùnh maøy cheát sao?
___ Noù nghieán raêng:
___ - Maëc keä taïo, maøy ñi mua thuoác cho noäi maøy ñi. Möa gioù nhö vaày maøy ñöøng coù ñi xin nöõa
Noùi xong noù quay ngöôøi chaïy ñi, noù khoâng muoán cho con Haïnh bieát noù ñang khoùc. Veà tôùi nhaø noù chôït caûm thaáy sôï haõi. Noù seõ noùi sao vôùi cha noù ñaây. Taàn ngaàn moät chuùt noù quyeát ñònh ñi vaøo. Keä, tôùi ñaâu thì tôùi. Vöøa vaøo noù ñaõ thaáy cha noù ngoài ñoù. Thaáy noù vaøo oâng hoûi:
___ - Maày veà tôùi roài haû ?
___ - Daï
___ - Böõa nay baùn coù heát khoâng ?
___ - Daï... taïi trôøi möa neân con baùn chæ ñöôïc nöûa thoâi.
___ - Maøy ñuùng laø caùi ñoà voâ duïng.
___ Chöûi noù roài oâng ho huø huï. OÂng laïi leân côn ghieàn, ngöôøi oâng co ruùm laïi.
___ - Maøy chaïy ñi mua thuoác cho tao leï leân.
___ Noù taùi maët.
___ - Con... con khoâng coù tieàn.
___ OÂng trôïn maét nhìn noù.
___ - Maøy noùi gì ? Khoâng coù tieàn aø ? Chöù tieàn maøy baùn saùng giôø ñaâu ?
___ Noù ruøng mình luøi laïi sau.
___ - Con... con cho con Haïnh möôïn mua thuoác cho Noäi noù roài. Noäi noù ñang beänh.
___ Nghe noù noùi oâng saán tôùi boùp coå noù
___ - Maøy noùi gì haû thaèng khoán naïn ? Baø noù beänh chöù coøn tao thì sao ? Thaèng choù cheát naøy tao gieát maøy.
___ OÂng sieát caøng ngaøy caøng chaët. Noù thaáy ngoäp thôû noù hoa maét leân. Noù coá vuøng heát söùc xoâ oâng ra. OÂng teù xuoáng ñaát, nöôùc maét, nöôùc muûi chaûy roøng roøng, ngöôøi oâng run leân töøng hoài. Côn ghieàn daâng leân haønh haï oâng, nhìn oâng nhö ngöôøi ñang haáp hoái.
___

___ Noù thu mình vaøo moät goùc nhìn cha noù ñau ñôùn trong côn ghieàn. Loøng noù quaën ñau. Taïi sao cha noù laïi nhö vaày ? Taïi sao oâng laïi laø cha noù ? Khoâng ñaønh taâm nhìn cha noù khoå, noù chaïy ñi möôïn tieàn mua thuoác. Trôøi möa nhö truùt nöôùc coøn noù thöôøi öôùt nhö chuoät loät. Noù goõ cöûa töøng nhaø maø noù nghó coù theå möôïn ñöôïc tieàn nhöng thuûy chung noù chæ nhaän ñöôïc nhöõng caùi laéc ñaàu. Noù chaùn naûn quay trôû veà. Töø xa noù thaáy nhaø noù nhö ñoâng ngöôøi laém. Linh tính cho noù hay coù chuyeän chaúng laønh xaõy ra.
___ Reõ ñaùm ñoâng böôùc vaøo. Baø Taùm vöøa thaáy noù lieàn keùo noù vaøo trong:
___ - Maøy ñi ñaâu naõy giôø vaäy thaèng nhoû ? Cha maøy oång ñi roài.
___ Noù laëng ngöôøi ñöùng khöïng laïi. Noù nhìn baø Taùm roài nhìn vaøo trong. Noù thaáy cha noù naèm döôùi ñaát, göông maët oâng co ruùm laïi ñau khoå, mieäng oâng ñaày boït traéng. Noù laéc ñaàu töøng hoài, roài noù quay mình lao nhanh ra ngoaøi.
___ Trôøi vaãn möa nhö truùt nöôùc. Noù chaïy nhöng khoâng bieát mình veà ñaâu. Ngang qua nhöõng væa heø noù thaáy töøng nhoùm aên maøy ñang coá thu mình vaøo moät goùc, ñang coá traùnh nhöõng côn möa cuoàng noä. Noù thaáy ngöôøi aên maøy meï oâm ñöùa aên maøy con vaøo loøng nhö che chôû, nhö truyeàn hôi aám cho ñöùa con. Noù nghó tôùi meï noù, tôùi cha noù roài noù guïc xuoáng, noù khoùc töùc töôûi. Sao cuoäc ñôøi laïi laém ngöôøi khoå ñau nhö vaày. OÂng trôøi hôõi! OÂng coù thaáy chaêng nhöõng maûnh ñôøi Vieät Nam ñang troâi noåi, ñang khoán khoå giöûa doøng ñôøi nghieät ngaõ. Phaûi chaêng oâng ñang khoùc thöông nhöõng maûnh ñôøi khoán khoå nhö nhöõng maûnh beøo hoa daät dôø troâi giaït theo gioøng nghòch luõ.